Odkrycia archeologiczne przy ulicy Wąwozy

Badania i nadzory archeologiczne na stanowisku nr 1 przy ul. Wąwozy prowadziliśmy kilkukrotnie od 2009 roku. Jest to największe i jedno z najciekawszych stanowisk archeologicznych na obszarze Ostrowca Świętokrzyskiego.
Podczas nadzoru wykonywanego w 2009 roku w trakcie budowy instalacji gazowej udało się zarejestrować dość grubą warstwę kulturową oraz pozostałości pieca kotlinkowego do wytopu żelaza. W 2011 roku podczas budowy domu mieszkalnego przebadaliśmy trapezowatą jamę kultury przeworskiej. Zawierała ona liczne kości zwierzęce i ceramikę, ale trafiło do niej także kilka klocy żużla pochodzących z procesu produkcji żelaza.
Najciekawsze odkrycia miały miejsce w 2011 roku, kiedy to także przy budowie domu odsłonięto kilka kolejnych jam osadniczych oraz najprawdopodobniej pozostałości domostwa zagłębionego w grunt, tzw. ziemianki. Przebadano 4 obiekty pochodzące z rożnych etapów zasiedlenia wzgórza nad Kamionką. Najstarsze znaleziska pochodzą z początków młodszej epoki kamienia i należą do tzw. kultury lendzielskiej (ponad 6000 lat temu). W niewielkiej jamie odkryliśmy ślady pracowni krzemieniarza produkującego narzędzia z krzemienia czekoladowego oraz obsydianu, czyli szkła wulkanicznego sprowadzanego w nasze rejony z gór leżących na dzisiejszym pograniczu słowacko-węgierskim (odległość ok. 400 km). Ponadto zabytkom krzemiennym i obsydianowym towarzyszyły fragmenty pięknej, cienkościennej ceramiki zdobionej ornamentem kłutym.
Pozostałe obiekty były młodsze, gdyż pochodziły z wczesnej epoki żelaza (ok. 500 lat przed Chrystusem) i okresu rzymskiego (pierwsze wieki naszej ery). Jeden z nich zawierał pozostałości paleniska, na którym przygotowywano pożywienie, drugi zaś miał prawie 2 m głębokości i był przez pewien czas spiżarnią. Tutaj przy dnie odkryliśmy ślady mocowania słupów podtrzymujących konstrukcję zadaszenia. Prawdopodobnie obie jamy w pewnym momencie zostały zamienione na śmietniki, a następnie zasypane.
Ostatnim odsłoniętym obiektem był duży budynek zagłębiony ponad 2 m w ziemię. Nie udało się do końca ustalić jego charakteru i chronologii, ze względu na tylko częściową lokalizację na obszarze inwestycji. W prawie metrowej grubości warstwie kulturowej zalęgającej nad obiektem jaki jego wypełnisku znajdowaliśmy zarówno zabytki sprzed 2500 lat, jak i ze średniowiecza.
Stanowisko nr 1 w Ostrowcu, na którym trwają prace, znane jest archeologom już prawie 100 lat. Ma ono powierzchnię ok. 20 ha. Mimo, iż było ono kilkukrotnie badane przez archeologów (prace prowadzili m.in. K. Jażdżewski, J. Kuczyński, K. Bielenin), jest rozpoznane w bardzo niewielkim stopniu. Duża część informacji o nim pochodzi ze znalezisk przypadkowych. Na obszarze stanowiska możemy prześledzić kolejne fazy osadnictwa od neolitu (kilka osad, w tym ludności związanej z wydobyciem krzemienia pasiastego w kopalni w Krzemionkach), poprzez epokę brązu (osada), żelaza (osada i cmentarzysko popielnicowe), okres rzymski (osada, piecowiska dymarskie), aż po średniowiecze (osada). Najsłynniejszym znaleziskiem ze stanowiska jest gliniane naczynie kultury pucharów lejkowatych z wizerunkiem wozu, pochodzące sprzed ok. 5500 lat.

 

Edukacja

Z archeologii regionu

Wystawy

JoomSpirit